X’inhi l-HLTV-1?
HTLV-1 hija taqsira għal Human T-Cell Lymphotrophic Virus Type 1. Hija infezzjoni tul il-ħajja kollha u ġeneralment tkun asintomatika għal għadd ta’ snin fil-biċċa l-kbira tal-persuni infettati bil-virus, qabel ma jibdew jidhru s-sintomi. Sfortunatament, dan jista’ jwassal għal mard serju f’xi pazjenti. F’Malta, l-HTLV-1 hijaa ta’ tħassib fost in-nies li ġejjin mill-Afrika sub-Saħarjana.
L-HTLV-1 tinsab fl-Amerika t’Isfel, il-Karibew, il-parti tan-Nofsinhar tal-Ġappun, u l-Papwa Ginea l-Ġdida (Papua New Guinea).
Kif nista’ nnaqqas ir-riskju tiegħi għall-HTLV-1?
- Uża l-kondoms kull darba li jkollok sess
- Illimita n-numru ta’ partners tiegħek
- Evita s-sess jekk tkun fis-sakra jew użajt drogi illeċiti.
- Taqsamx labar ma’ ħaddieħor.
Kif teħodha l-HTLV-1?
Tiġi trażmessa minn:
- Sess mhux protett.
- Demm.
- Qsim ta’ labar ma’ persuni infettati.
- Trażmissjoni vertikali: Hemm madwar 6 sa 35% trażmissjoni mill-omm lit-tarbija permezz tal-ħalib tas-sider. Jekk qed tredda’, għandek jew tevita li tredda’, jew tillimita t-treddigħ għal mhux aktar minn 6 xhur. Huwa importanti li tiddiskuti dan mat-tabib jew il-qwiebel tiegħek.
Ma tistax tieħu l-HTLV-1 mit-tgħanniq, il-bews jew mit-tazzi ta’ xulxin.
X’inhuma s-sintomi tal-HTLV-1?
Il-marda tiżviluppa bil-mod u ġeneralment tieħu bejn 20 u 30 sena (għall-kuntrarju tal-HIV li tieħu bejn 5 u 10 snin) qabel ma jibdew jidhru s-sintomi. Ħafna ma juru l-ebda sintomu. Madwar 5% ta’ dawk infettati jiżviluppaw waħda minn dawn il-mardiet serji:
- Lewċemija/linfoma taċ-ċellula T adulta:
- Għeja.
- Nodi limfatiċi minfuħa.
- Deni bl-għaraq.
- Raxx tal-ġilda.
- Bidliet anormali fl-għadam.
- Tumuri malinja aggressivi.
- Parapareżi Spastika Tropikali (prinċipalment fil-Karibew) u Mjelopatija Assoċjati mal-HTLV (li tidher l-aktar fil-Ġappun):
- Ebusija tal-muskoli.
- Spażmi tal-muskoli.
- Jibbies il-mod kif timxi.
- Dgħufija fin-naħa t’isfel tal-ġisem.
- Uġigħ fin-naħa t’isfel tad-dahar.
- Problemi fil-kontroll tal-bużżieqa tal-awrina u/jew l-ismaren.
- Impotenza.
- Tnemnim.
- Riflessi attivi żżejjed.
- Dermatite Infettiva:
- Infezzjonijiet Staphylococcus jew Streptococcus rikorrenti fil-ġilda.
- Uveite:
- Il-kundizzjoni iġi f’daqqa, ħmura tal-għajnejn, uġigħ u vista mċajpra.
- Polimijożite:
- Uġigħ fil-muskoli.
- Ebusija tal-muskoli.
- Dgħjufija fil-muskoli prinċipalment fiż-żaqq, fl-ispallejn u fin-naħa ta’ fuq tad-dirgħajn, fil-ġenbejn.
- Uġigħ fil-ġogi.
- Ebusija tal-ġogi.
- Taħbit tal-qalb irregolari.
- Diffikultà biex tieħu n-nifs.
- Diffikultà biex tibla’.
Kif nista’ nsir naf jekk għandix l-HTLV-1?
It-tabib jista’ jagħmel test tad-demm. Tista’ tiġi ttestjat/a għal STIs oħra peress li jista’ jkollok infezzjonijiet oħra trażmessi sesswalment fl-istess ħin. Tista’ tiġi ttestjat għal STIs oħra peress li wieħed jista’ jkollu infezzjonijiet oħra trażmessi sesswalment fl-istess ħin.
Meta għandi niġi ttestjat/a?
- Jekk kellek jew qed ikollok sess vaġinali, anali jew orali mhux protett
- Jekk qed ikollok sess mhux protett ma’ aktar minn partner wieħed.
- Tista’ ssir taf li għandek l-infezzjoni waqt li tkun qed tiġi ttestjat/a għal raġunijiet oħra, minħabba li bosta ma jkollhom l-ebda sintomu.
Għandi ninforma lill-partner tiegħi dwar l-HTLV-1?
- Il-partners tiegħek jista’ jkollhom l-HTLV-1 ukoll.
- Qis li tgħid lis-sieħeb/sieħba sesswali reċenti tiegħek sabiex ikunu jistgħu jiġu ttestjati u ttrattati. Jista’ jkollhom l-HTLV-1 mingħajr ma jkunu jafuha.
- Il-professjonisti tal-kura tas-saħħa jistgħu jgħinuk tinnotifika lill-partners sesswali tiegħek b’mod kunfidenzjali
Kif tiġi ttrattata l-HLTV-1?
L-HTLV-1 hija infezzjoni tul il-ħajja kollha u ma hemm l-ebda trattament speċifiku għaliha. Il-kura tingħata skont is-sintomi u/jew is-sinjali tiegħek u tista’ tinkludi antivirali, kimoterapija jew kura oħra. Għandek tiddiskuti mat-tabib tiegħek.
Aktar informazzjoni u għajnuna
Referenzi: