Sterilizzazzjoni Femminili

X’inhi l-isterilizzazzjoni femminili?
L-isterilizzazzjoni femminili hija l-uniku metodu permanenti ta’ kontraċezzjoni tan-nisa. L-isterilizzazzjoni femminili ssir fil-parti addominali jew permezz ta’ laparatomija żgħira jew permezz ta’ sterilizzazzjoni laparoskopika żgħira, jew mill-vaġina permezz ta’ kuldoskopija. Tista’ ssir bħala proċedura ta’ ġurnata jew bil-loppju ġenerali jew lokalizzat.

Kif taħdem l-isterilizzazzjoni femminili?
L-isterilizzazzjoni tan-nisa tinvolvi t-tneħħija jew l-imblukkar tat-tubi fallopjani li jġorru l-bajda mill-għanqud tal-bajd għall-utru. Dan tipprevjeni l-bajda milli tiffertilizza ruħha bl-isperma fit-tubu fallopjan.

Kemm hi effettiva l-isterilizzazzjoni femminili?
L-isterilizzazzjoni femminili hija forma effettiva ħafna ta’ kontraċezzjoni b’effikaċja ta’ 99.4 – 99.8% għal kull 100 sena tan-nisa. L-effikaċja tvarja skont liema metodu kirurġiku ta’ rbit tat-tubu jintuża.

Kif issir l-isterilizzazzjoni femminili?
L-isterilizzazzjoni femminili ssir minn ġinekologu mħarreġ. Hemm żewġ modi kif tista’ ssir l-isterilizzazzjoni femminili.

1. Proċedura ta’ okklużjoni tat-tubi:
   • Qatgħa żgħira qrib iż-żokra (laparoskopija) jew ftit ‘il fuq mil-linja tax-xagħar pubika tiegħek (laparatomija żgħira).
   • Hija rrakkomandata laparatomija żgħira għal nisa li huma obeżi, li kellhom kirurġiji addominali jew pelviċi reċenti, u għandhom każijiet imgħoddija ta’ mard infjammatorju pelviku jew kwalunkwe infezzjoni batterjali oħra li affettwaw it-tubi fallopjani u l-utru.
   • It-tubi fallopjani jinstabu bi strument twil u ħafif li għandu kamera u d-dawl. It-tubi mbagħad jiġu mblukkati bl-applikazzjoni ta’ klipps (klampi tal-plastik jew tat-titanju) jew ċirku (ċirku tas-silikon) jew bl-irbit, il-qtugħ u t-tneħħija ta’ parti żgħira tat-tubu.
   • Normalment din tkun proċedura li ssir f’ġurnata waħda.
2. Tneħħija tat-tubi (salpingektomija):
   • It-tubi jistgħu jitneħħew kompletament.

L-isterilizzazzjoni femminili hija riversibbli?
L-isterilizzazzjoni femminili għandha titqies irriversibbli. It-treġġigħ lura b’suċċess jiddependi fuq it-tip ta’ proċedura użata meta l-mara tkun inizjalment sterilizzata u n-numru ta’ snin minn meta saret il-proċedura. Is-suċċess li terġa’ tinkiseb it-tqala wara t-treġġigħ lura jista’ jkun ta’ bejn 50% u 90%. Madankollu, wara t-treġġigħ lura, mara tkun f’riskju ogħla ta’ tqala ektopika, bi 3 sa 5% ta’ tqaliet ikunu ektopiċi.

Qabel l-operazzjoni
Il-konsulenza lin-nisa jew lill-koppja qabel il-proċedura hija importanti ħafna peress li din hija meqjusa bħala metodu permanenti. Din tnaqqas ukoll id-dwejjaq ta’ wara l-operazzjoni fuq it-telf tal-fertilità li jesperjenzaw xi nisa. Ħafna drabi l-biża’ li l-mara toħroġ tqila tqajjem xewqa għall-isterilizzazzjoni. Għalhekk fis-sessjoni tal-konsulenza jiġu kkunsidrati numru ta’ xenarji mal-koppja, bħal pereżempju, kif iħossuhom jekk tiġri xi ħaġa lis-sieħeb attwali tagħhom – jekk ikunux iridu li jkollhom it-tfal ma’ sieħeb ġdid; u jekk humiex ċerti li ma jridux aktar tfal.

Il-biċċa l-kbira tan-nisa jistgħu jiġu sterilizzati iżda hemm diversi kunsiderazzjonijiet qabel il-mara tagħmel sterilizzazzjoni tan-nisa li jinkludu:

• Problemi tar-relazzjonijiet.
• Nuqqas ta’ deċiżjoni dwar l-operazzjoni minn kwalunkwe parti tal-koppja.
• Mard mentali.
• Mard jew diżabbiltà li jistgħu jżidu r-riskju tal-operazzjoni.
• Talba għall-isterilizzazzjoni ta’ età żgħira, eż. taħt il-25 sena.
• Il-fatt li għad m’għandhomx tfal.

Wara l-operazzjoni

• Għandek tirkupra mil-loppju u trid tkun tista’ tiekol u tixrob qabel tkun tista’ titlaq mill-isptar.
• M’għandekx issuq inti lejn id-dar, għax il-loppju jista’ jaffettwa l-kapaċitajiet tas-sewqan tiegħek għal 48 siegħa wara l-operazzjoni.
• Il-professjonisti tal-kura tas-saħħa se jiggwidaw kif tieħu ħsieb il-ferita tiegħek u meta jista’ tieħu banju jew doċċa wara l-operazzjoni.
• Ser jingħata appuntament ta’ segwitu fil-każ li jkun hemm bżonn jitneħħew il-punti.
• Il-ħajja sesswali tiegħek għandha tiġi affettwata u tista’ terġa’ tibda meta tkun lesta biex tagħmel dan jew skont il-gwida tat-tabib.

Xi kunsiderazzjonijiet oħra wara l-operazzjoni

• Tista’ tħossok ftit skomda jew tħoss ftit uġigħ fin-naħa t’isfel tal-addome (uġigħ tal-mestruwazzjoni) wara l-operazzjoni.
• It-tabib tiegħek se jiggwidak meta tkun tista’ terġa’ tmur lura għax-xogħol. Dan normalment ikun wara 5 ijiem.
• Jista’ jkollok xi dmija mill-vaġina. Huwa rrakkomandat li jintużaw xugamani sanitarji minflok tampuni.
• Jekk ikollok uġigħ qawwi, deni għoli jew dmija eċċessiva kellem lit-tabib tiegħek jew ċempel 112 (id-Dipartiment tal-Emerġenza).

X’inhuma l-vantaġġi?

• 99% effettiva fil-prevenzjoni tat-tqala.
• Effettiva mill-ewwel bħala metodu ta’ kontraċezzjoni (għandha tintuża kontraċezzjoni addizzjonali sal-perjodu ta’ mestruwazzjoni li jmiss tiegħek jew 3 xhur, skont it-tip ta’ operazzjoni).
• Hija proċedura permanenti.
• L-ormoni mhux se jiġu affettwati – inti se tkompli tara l-mestruwazzjoni.
• Ma tfixkilx is-sess.

X’inhuma l-iżvantaġġi?

• Tinvolvi proċedura kirurġika li teħtieġ il-loppju.
• Mhux faċli biex titreġġa’ lura.

X’inhuma r-riskji?

• Riskju żgħir ta’ kumplikazzjonijiet bħal infezzjoni lokali, fsada interna, jew ħsara lil organi oħra.
• Żieda fir-riskju ta’ tqala ektopika, jekk toħroġ tqila wara l-operazzjoni.
• F’każijiet rari, l-operazzjoni tista’ ma tirnexxix, u t-tubu fallopjan jerġa’ jingħaqad u jerġa’ jagħmlek fertili.

Nista’ nagħmel l-isterilizzazzjoni femminili wara korriment?
Tista’ tagħmel il-proċedura immedjatament wara korriment.

Nista’ nagħmel il-proċedura wara li kelli tarbija?
Tista’ tagħmel l-isterilizzazzjoni femminili eżatt wara li jkollok tarbija. L-isterilizzazzjoni wara l-ħlas issir qabel l-utru jerġa’ lura fil-post normali tiegħu, normalment ftit sigħat jew eżatt wara li titwieled it-tarbija. Għal nisa li welldu b’ċesarja, l-isterilizzazzjoni tista’ ssir mill-istess inċiżjoni addominali. Mentri fil-każ ta’ ħlas normali, tista’ ssir proċedura laparoskopika.

Kemm għandi mmur għal vista ta’ spiss?
It-tabib tiegħek se jiggwidak meta jkun l-appuntament li jmiss tiegħek. Madankollu, tistenniex sal-appuntament li jmiss jekk:

• Taħseb li tista’ tkun tqila.
• Jista’ jkollok STI jew HIV/AIDS.
• Għandek uġigħ qawwi fin-naħa t’isfel taż-żaqq.
• Ikollok dmija eċċessiva.

Jekk għamilt l-isterilizzazzjoni femminili, jiena protetta minn Infezzjonijiet Trażmessi Sesswalment?
Le, il-kondoms tal-irġiel u tan-nisa biss (meta jintużaw b’mod korrett u konsistenti) jipproteġuk mill-STIs.