Il-vaċċin tal-HPV huwa vaċċin sikur li jipprovdi protezzjoni kontra kanċers ikkawżati mill-Virus tal-Papilloma Uman (HPV). Il-vaċċin tal-HPV jgħin biex jipproteġik milli tieħu kanċers bħal:
- Kanċer ċervikali.
- Xi kanċers tal-ħalq u tal-griżmejn.
- Xi kanċers tal-anus u taż-żoni ġenitali.
Il-vaċċin tal-HPV huwa parti mill-Programm tal-Iskeda Nazzjonali tat-Tilqim. Jekk għandek bżonn aktar informazzjoni tista’ tikkuntattja lill-Primary Health fuq 21231231 jew tibgħat email fuq [email protected].
X’inhu l-HPV?
Il-Virus tal-Papilloma Uman huwa l-aktar infezzjoni virali komuni li taffettwa s-sistema riproduttiva. Hemm aktar minn 100 tip ta’ Virus tal-Papilloma Uman (HPV).
Ħafna minnhom huma bla sintomi iżda xi wħud jistgħu jikkawżaw mard sever, bħall-kanċer. Persuna x’aktarx li tiġi infettata bl-HPV ftit wara li tibda tkun sesswalment attiva.
Liema tipi ta’ HPV jipproteġi kontrihom il-vaċċin?
Il-vaċċin attwali (Gardasil 9 ®) jipproteġi kontra 9 tipi ta’ HPV. Dawn huma:
- 6, 11: Dawn jikkawżaw il-ġeni tal-ġenitali (il-papillomi).
- 16, 18, 31, 33, 45, 52 u 58: Dawn jikkawżaw kanċers ġenitali bħall-kanċer ċervikali u tal-anus.
Min għandu jitlaqqam?
Żgħażagħ, qabel ma jsiru sesswalment attivi. Il-vaċċin tal-HPV jgħin biex jipproteġi kemm lill-irġiel kif ukoll lin-nisa minn kanċers relatati mal-HPV. In-nisa (ta’ 12-il sena) imwielda wara s-sena 2000, jistgħu jitilqmu taħt il-programm tat-tilqim. L-irġiel (ta’ 12 u 13-il sena) imwielda fis-sena 2011, se jirċievu ittra ta’ stedina b’appuntament biex jitilqmu kontra l-HPV.
Biex tagħtik l-aħjar protezzjoni, il-vaċċin għandu jingħata qabel ma ssir sesswalment attiv/a. Madankollu, jekk inti sesswalment attiv/a, xorta waħda għandek tingħata l-vaċċin. Jekk inti f’relazzjoni stabbli, xorta huwa rrakkomandat li titlaqqam għax jista’ jkun li s-sieħeb/sieħba tiegħek kellu/kellha sieħba/sieħeb preċedenti.
Il-kanċer ċervikali mhix marda li tintiret, jiġifieri mhix marda ġenetika.
Anke jekk ħadd fil-familja tiegħek ma kellu kanċer ċervikali, xorta waħda inti f’riskju li tiġi infettat/a bl-HPV, għalhekk xorta għandek bżonn titlaqqam.
Jekk kont infettat/a bl-HPV qabel u fieq/t, xorta tista’ tiġi infettat/a b’tip differenti ta’ HPV.
L-iskeda rakkomandata għat-tilqim tal-HPV
Il-vaċċin jingħata f’driegħek u jkollok bżonn tkun bejn id-9 u l-14-il sena; żewġ dożi, li jingħataw b’disa’ xhur sa sena bejniethom.
X’jiġri jekk ma jkollix l-ewwel doża tal-vaċċin tal-HPV sa meta jkolli 15-il sena?
Jekk tieħu l-vaċċin f’għeluq il-15-il sena jew wara, ikollok bżonn tliet dożi. L-ewwel żewġ dożi jingħataw b’xahar bejniethom u t-tielet doża tingħata madwar 5 xhur wara t-tieni doża. Jekk għadek ma ħadtx il-vaċċin, kellem lit-tabib/tabiba tiegħek jew lill-Immunisation Unit.
X’jiġri jekk fittixni t-tilqima? Nista’ xorta nieħuha?
Ta’ min! Jekk fittik, xorta tista’ tieħu, idealment qabel għeluq il-25 sena.
Il-vaċċin tal-HPV huwa parti mill-Programm tal-Iskeda Nazzjonali tat-Tilqim. Jekk għandek bżonn aktar informazzjoni tista’ tikkuntattja lill-Primary Health fuq 21231231 jew tibgħat email fuq [email protected].
Il-vaċċin tal-HPV huwa sikur?
Il-vaċċin huwa sikur. Huwa magħmul mill-virus tal-HPV, li mhuwiex attiv. Il-vaċċin ma jistax jikkawża l-marda.
Il-vaċċin jista’ jingħata b’mod sikur flimkien ma’ vaċċini oħra u m’hemmx bżonn li titħalla distanza ta’ żmien bejn vaċċin u ieħor.
Kemm huwa effettiv il-vaċċin tal-HPV?
Il-vaċċin joffri kważi 100% protezzjoni kontra d-9 tipi ta’ HPV li hemm fil-vaċċin.
X’inhuma l-benefiċċji tat-tilqim kontra l-HPV?
It-tilqim kontra l-HPV jipprevjeni infezzjonijiet li jikkawżaw il-kanċer u pre-kanċers inklużi l-papillomi ano-ġenitali.
L-infezzjonijiet tal-HPV u l-pre-kanċers ċervikali (ċelluli anormali fuq iċ-ċerviċi li jistgħu jwasslu għall-kanċer) naqsu b’mod sinifikanti minn meta beda jintuża l-vaċċin.
Il-vaċċin jikkawża xi effetti sekondarji?
- L-aktar komuni: uġigħ ta’ ras, u f’sit tal-injezzjoni wieħed jista’ jkollu uġigħ, nefħa, ħmura, ħakk, tbenġil u fsada.
- Inqas komuni: deni, uġigħ fil-griżmejn, dardir, dijarea, uġigħ fl-addome, għeja u sturdament.
Hemm xi ħadd li ma jistax jitlaqqam?
Persuni li huma ipersensittivi, jew li esperjenzaw reazzjoni allerġika severa, għall-ħmira jew reazzjoni allerġika għal tilqima preċedenti ta’ Gardasil 9 ®.
Jekk inti tqila, u għadek ma tlaqqamt/x, stenna wara t-tqala. Jekk irċivejt xi tilqima waqt li ma kontx taf bit-tqala, iddiskuti mal-ġinekologu tiegħek.
Il-vaċċin tal-HPV ma:
- Jipproteġix kontra l-każijiet kollha ta’ kanċer ċervikali jew jissostitwixxi l-ħtieġa għal skrinjar ċervikali regolari.
- Jikkurax kanċer ċervikali eżistenti.
- Jikkurax infezzjoni tal-HPV li diġà teżisti.
- Jipproteġix kontra mard jew kundizzjonijiet, inklużi kanċers, li huma kkawżati minn tipi ta’ HPV li mhumiex inklużi fil-vaċċin tal-HPV.
Għal aktar informazzjoni dwar l-HPV, alternattivament ikkuntattja lid-Direttorat għall-Promozzjoni tas-Saħħa u l-Prevenzjoni tal-Mard fuq 23266000 jew ibgħatilna messaġġ fuq Sexual Health Malta Messenger.
Għal informazzjoni sħiħa dwar il-vaċċin tista’ żżur: https://primaryhealthcare.gov.mt/en/immunisation/
